AB’nin 2027–2028 Nevresim ve Çarşaf Kuralları: EPR, Zorla Çalıştırma Yasağı, Dijital Pasaport

Kısa cevap

Tekstil EPR (Yönerge (AB) 2025/1892) yatak ve mutfak tekstilini kapsıyor. AB ülkeleri üretici sistemlerini 16 Ekim 2025’ten itibaren 30 ay içinde, yani 2028 baharına kadar kurmak zorunda; AB dışındaki üreticiler de kapsamda.
Zorla Çalıştırma Tüzüğü (AB) 2024/3015, 14 Aralık 2027’den itibaren herhangi bir aşamasında — pamuk hasadı dahil — zorla çalıştırma kullanılmış ürünleri yasaklıyor.
Tekstil için dijital ürün pasaportu düzenlemesinin 2027’nin son çeyreğinde kabul edilmesi planlanıyor ve öncelikli grup giyim. Nevresim ve çarşaf bu ilk grupta değil.

Üç kural bir bakışta

Kural	Yatak tekstili için ne değişiyor	Ne zaman	Tedarikçiden isteyin
Tekstil EPR — Yönerge (AB) 2025/1892	Yatak ve mutfak tekstili (nevresim, çarşaf, yastık kılıfı) kapsamda. Ürünü bir AB ülkesinde piyasaya sunan toplama, ayrıştırma ve geri dönüşümün masrafını öder; ücretler dayanıklılık ve geri dönüştürülebilirliğe göre değişebilir.	16 Ekim 2025’ten beri yürürlükte; ulusal mevzuat 2027 ortasına kadar; EPR sistemleri 2028 baharına kadar	Ürün başına kesin lif bileşimi, bakım ve dayanıklılık bilgisi, ambalaj bileşimi
Zorla Çalıştırma Tüzüğü — (AB) 2024/3015	Pamuk hasadından dikime kadar herhangi bir aşamada zorla çalıştırma kullanılmış ürün AB’de satılamaz, AB’den ihraç edilemez.	14 Aralık 2027’den itibaren	Life kadar tedarik zinciri bilgisi, sosyal denetim raporları, zincirleme gözetim (chain of custody) sertifikaları
Dijital ürün pasaportu — ESPR tekstil düzenlemesi	İlk tekstil düzenlemesi giyime öncelik veriyor; ev tekstili ayrı ele alınıyor.	Kabulü 2027’nin son çeyreğinde planlanıyor; uygulama tarihi henüz belli değil	Yapılandırılmış ve paylaşılabilir ürün verisi

1. Tekstil EPR: yatak tekstili açıkça kapsamda

Revize Atık Çerçeve Direktifi — Yönerge (AB) 2025/1892 — 16 Ekim 2025’te yürürlüğe girdi. AB ülkelerinin yönergeyi iç hukuka aktarmak için 20 ayı, tekstil ve ayakkabı için genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) sistemlerini kurmak için 30 ayı var; mikro işletmeler için süre 42 ay.

Kapsam geniş: giyim ve aksesuarlar, ayakkabı, battaniye, yatak ve mutfak tekstili, perde ve şapka; şilteyi (yatak) kapsama almak her ülkeye bırakılmış. Bu ürünleri bir AB ülkesinde piyasaya sunan üreticiler toplama, ayrıştırma ve geri dönüşümü finanse ediyor — online satıcılar ve AB dışında kurulu üreticiler de dahil. Özel markalı (private label) nevresimde bu genellikle ürünü o ülke pazarına ilk süren marka ya da ithalatçıdır.

Ücretler çevresel performansa göre ayarlanacak: daha uzun ömürlü ve daha kolay geri dönüştürülebilen ürünler daha az ödeyecek. Ülkelerden katkı paylarını belirlerken hızlı ve ultra hızlı moda uygulamalarını da gözetmeleri bekleniyor.

Jersey nevresim ve çarşaf için anlamı

Lif bileşimi maliyet kalemine dönüşüyor. %100 pamuk jersey gibi tek lifli kumaşlar karışımlara göre daha kolay ayrıştırılıp geri dönüştürülür; pamuk-elastan esnekliği spesifikasyon aşamasında konuşulmaya değer.
Dayanıklılık iki kez önemli: iadeleri azaltır, ücreti de düşürebilir. Sipariş ettiğiniz kumaş için yıkama ve boyut stabilitesi sonuçlarını isteyin.
Ambalaj AB’nin ayrı ambalaj kurallarına tabi; birçok alıcı ambalaj bileşimini artık aynı dosyada istiyor.

2. Zorla Çalıştırma Tüzüğü: 14 Aralık 2027’den itibaren

Tüzük (AB) 2024/3015, 14 Aralık 2027’den itibaren uygulanıyor. Sektörü ve menşei ne olursa olsun tüm ürünleri ve üretim, imalat, hasat, çıkarma ya da işlemenin herhangi bir aşamasındaki her türlü zorla çalıştırmayı kapsıyor. Nevresimde bu, pamuk tarlasına kadar uzanıyor.

Zorla çalıştırma tespit edilirse yetkili makamlar ürünün piyasadan çekilip bertaraf edilmesini emrediyor, gümrük de ürünü serbest bırakmıyor. Yasak uygulanmadan önce Komisyon bir kılavuz ve ürün ile bölgeye göre zorla çalıştırma risklerini gösteren bir veri tabanı yayımlıyor.

Tüzük, uyumu kanıtlayan belirli bir sertifika öngörmüyor. Alıcının ihtiyacı güvenilir bir durum tespiti (due diligence) dosyası: lif nereden geliyor; ipliği, örgüyü, boyamayı ve dikimi kim yaptı; bu tesisleri hangi denetimler kapsıyor?

Durum tespiti dosyasını destekleyen belgeler

Üretim tesisleri için amfori BSCI ya da Sedex (SMETA) gibi sosyal denetim raporları. Tesisin nasıl denetlendiğini gösterirler; tek başlarına kanıt değildir.
Sertifikalı malzeme için zincirleme gözetim belgeleri: GOTS, OCS, RCS ve GRS kapsam sertifikaları ile iddia taşıyan siparişler için işlem sertifikaları (transaction certificate).
Pamuk tedarik bilgisi. Better Cotton kütle dengesi (mass balance) esasıyla çalışır: sorumlu tedariki geniş ölçekte destekler, ancak tek bir çarşafı çiftliğe kadar izlemez.

3. Dijital ürün pasaportu: ufukta, yatak tekstili için henüz değil

Sürdürülebilir Ürünler için Ekotasarım Tüzüğü (ESPR) kapsamında Komisyon, tekstil düzenlemesini 2027’nin son çeyreğinde kabul etmeyi planlıyor. Komisyon’un kendi özetinde öncelikli ürün grubu giyim; ev ve iç mekân tekstili ayrı ele alınıyor. Yani nevresim ve çarşafın bu ilk düzenlemede yer alması beklenmiyor. Kuralların hangi tarihten itibaren uygulanacağı ancak kabulden sonra belirlenecek.

Pasaportun ürün tanımı ve özellikleri, lif bileşimi, kullanım, onarım ve bakım bilgisi, kullanım ömrü sonu ve geri dönüşüm bilgisi, menşe bilgisi ve ilgili iktisadi aktörleri içermesi bekleniyor. Bunlar büyük ölçüde EPR ücretlerinin ve zorla çalıştırma durum tespitinin şimdiden istediği veriler; bugün düzene sokan üç kez kazanır.

2027 sözleşmeleri için tedarikçi kontrol listesi

2027–2028 programlarını planlarken bu belgeleri isteyin ve sözleşme süresince nasıl güncelleneceklerini kararlaştırın:

01Her ürün ve bileşen için lif bileşimi (örneğin lastikli çarşafın kumaşı ve lastiği)
02Numarası, kapsamı ve geçerlilik tarihiyle sertifikalar (örneğin OEKO-TEX Standard 100, GOTS, OCS, RCS)
03Organik veya geri dönüştürülmüş içerik iddiası taşıyan her sevkiyat için işlem sertifikası
04Her üretim tesisi için sosyal denetim sonuçları (amfori BSCI, Sedex)
05Pamuk tedarik bilgisi ve program üyeliği (örneğin Better Cotton)
06Bakım talimatı ve dayanıklılık verisi
07Ambalaj bileşimi

Kayteks bugün hangi belgeleri verebiliyor?

Aşağıdaki belgeleri talep eden alıcılarla paylaşıyoruz:

GOTS
OCS
RCS
GRS
OEKO-TEX® Standard 100
OEKO-TEX® STeP
amfori BSCI
Better Cotton (BCI)
Sedex

Listede olmayan bir belgeye mi ihtiyacınız var? Sorun; neyi belgeleyebildiğimizi, neyi belgeleyemediğimizi açıkça söyleyelim.

Sık sorulan sorular

Tekstil EPR nevresim ve çarşafı kapsıyor mu?

Evet. Yönerge (AB) 2025/1892, giyim ve ayakkabının yanında battaniye, yatak ve mutfak tekstili ile perdeyi sayıyor. Şilteyi (yatak) kapsama almak her ülkenin kararına bırakılmış.

Nevresim için EPR ücretleri ne zaman başlıyor?

Her AB ülkesi tekstil EPR sistemini 16 Ekim 2025’ten itibaren 30 ay içinde, yani 2028 baharına kadar kurmak zorunda. Takvim ve ücretler ülkeden ülkeye değişiyor; bazı ülkeler daha erken başlayabilir.

AB dışındaki üreticiler de ödeyecek mi?

Yönerge, AB’de kurulu olup olmadıklarına bakmaksızın üreticileri kapsıyor. Özel markalı nevresimde ürünü bir ülke pazarına süren marka ya da ithalatçı genellikle kayıt olup ödüyor; AB’deki tüketiciye doğrudan satan bir üretici de kapsamda.

Nevresim 2027’de dijital ürün pasaportu gerektirecek mi?

Mevcut plana göre hayır. Komisyon ilk tekstil düzenlemesini 2027’nin son çeyreğinde kabul etmeyi planlıyor ve öncelik giyimde; ev tekstili ayrı ele alınıyor ve nevresim için bir tarih belirlenmiş değil.

Nevresimin zorla çalıştırma içermediğini hangi belgeler gösterir?

Tüzük belirli bir sertifika saymıyor. Life kadar tedarik zinciri bilgisi, sosyal denetim raporları (amfori BSCI, Sedex) ve zincirleme gözetim sertifikaları (GOTS, OCS, RCS, GRS) durum tespiti dosyasını destekler; hiçbiri tek başına kanıt değildir.

Kaynaklar

Son kontrol: 27 Eylül 2026. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir; pazarınızın ulusal kurallarını ayrıca kontrol edin.

AB’nin 2027–2028 nevresim ve çarşaf kuralları: Avrupalı alıcılar tedarikçiden ne isteyecek?